Augasteinaskipti

Augasteinaskipti

Við augasteinaskipti er hægt að velja á milli gerviaugasteina með mismunandi eiginleika: 

Einfókus gerviaugasteinar eru eins og nafnið gefur til kynna aðeins með einn fókus. Yfirleitt stillt á fjarsjón. Viðkomandi þarf yfirleitt lesgleraugu eftir aðgerðina.

Einfókus plús gerviaugasteinar gefa góða fjarsjón og þokkalega sjón í millifjarlægð. Viðkomandi er minna háður gleraugum heldur en með einfókus gerviaugasteinum, t.d. við tölvu og símann.

EDOF (extended depth of focus) gerviaugasteinar gefa góða fjarsjón og millisjón auk þess að gefa þokkalega nærsjón. Þetta þýðir yfirleitt gleraugnaleysi við flest nema mögulega smærri texta. 

Fjölfókus gerviaugasteinar varpa tveimur eða fleiri myndum á augnbotninn. Þeir gefa góða lessjón og millisjón en stundum aðeins síðri fjarsjón. 

Auk þessa er hægt að leiðrétta sjónskekkju með gerviaugasteinum.

Með gerviaugasteinum er þannig hægt að leiðrétta fjarsýni, nærsýni, sjónskekkju og aldursfjarsýni allt eftir því hvaða tegund er valin.

Skiptisjón (monovision) Þá er sjónin gerð mismunandi milli augnanna. Annað augað er þá stillt á fjarsjón (venjulega ríkjandi augað) en hitt augað er gert aðeins nærsýnt. Þetta er gert til þess að auka lestrargetuna eftir aðgerð.

Aðgerðin

Augasteinaskipti nefnist á ensku Refractive Lens Exchange (RLE). Það er eins og segir hér að framanverðu góð leið til að leiðrétta nærsýni, fjarsýni, sjónskekkju og aldurstengda fjarsýni, sérstaklega hjá þeim sem þurfa orðið á lesgleraugum að halda. Einn af kostum aðgerðarinnar er að sá sem hefur undirgengist augasteinaskipti á ekki á hættu að fá ský á augastein síðar meir.

Aðgerðin er gerð í dropadeyfingu og tekur venjulega u.þ.b. 15 - 20 mínútur. Allt aðgerðarferlið tekur þó lengri tíma. 

Aðgerðin er gerð með smásjá með sterku ljósi. Gerðir eru litlir skurðir á jaðar hornhimnunnar. Síðan er gefið lyf sem víkkar sjáaldrið og deyfir augað betur. Augasteinninn er síðan brotinn niður með hljóðbylgjum og fjarlægður úr auganu. Gerviaugasteinninn er settur inn í augað og komið fyrir á sama stað og upprunalegi augasteinn var á. Festingarnar í auganu sem héldu „gamla“ augasteininum á sínum stað er þannig notaðar til að halda þeim nýja á réttum stað. Í lok aðgerðarinnar er gefið sýklalyf inn í augað.

Mögulegir fylgikvillar

 Algengir (≥1/100)

• Hreyfanlegar flygsur eða þræðir í sjónsviðinu sem sjást best þegar horft er á ljósan bakgrunn. Þetta er vegna þéttinga í glerhlaupi augans og er eðlilegt fyrirbæri sem verður meira áberandi eftir augasteinsaðgerð.
• Bjúgur í hornhimnu. Gengur yfirleitt yfir með/eða án meðferðar.
• Hækkaður augnþrýstingur. Gengur yfirleitt yfir með/eða án meðferðar.
• Eftirský. Hýðið bak við gerviaugasteininn getur orðið ógagnsætt sem veldur því að sjónin versnar. Þetta getur gerst fljótlega eftir aðgerð eða mörgum árum síðar. Ástandið er hægt að meðhöndla með lítilli lasermeðferð.
• Sumir geta fundið fyrir óþægindum af mismunandi tegundum af lýsingu, t.d. flúorljósi, fyrst eftir augasteinaskipti. Þetta er eitthvað sem venst og gengur yfir.
• Væg óþægindi og pirringur í augum ásamt óskýrri sjón er algengt í nokkrar vikur eftir aðgerðina. Er þá mælt með gervitárum ásamt annarri meðhöndlun. 

Sjaldgæfir (<1/100)

• Minnkuð sjónskerpa, þ.e. að sjónskerpan með eða án gleraugna verður ekki eins  góð og með gleraugum fyrir aðgerð.
• Bjúgur í augnbotni (þeim hluta sjónhimnunnar þar sem skarpa sjónin er). Getur leitt til verri sjónar. Í flestum tilfellum er þetta ástand meðhöndlanlegt.
• Rof í svokallað afturhýði. Þetta ástand getur kallað á aðra aðgerð síðar.
• Ekki hægt að setja gerviaugastein í augað. Þá getur þurft aðra aðgerð til setja gerviaugastein í augað.

Mjög sjaldgæfir (<1/1000)

• Sjónhimnulos. Um það bil 1 af hverjum 10.000 fá sjónhimnulos á ári hverju. Þeir sem gengist hafa undir augasteinsaðgerð eru í aukinni áhættu.
• Bakteríusýking. Krefst skjótrar meðferðar með sýklalyfjum en sjóninni getur verið ógnað. Til að minnka áhættuna á alvarlegri sýkingu eru ávallt gefin sýklalyf í lok aðgerðar.